Duygusal Gelişimi 3 – 4 Yaş

DUYGUSAL GELİŞİM

  • Kardeşlerine karşı daha şefkatli ve ilgili olur.
  • Sürekli isteklerde bulunmayı bırakır.
  • Hayal ve gerçeği karıştırarak uzun hikayeler dinlemekten ve söylemekten hoşlanır.
  • Şakaları sever.
  • Diğer çocuklarla tartışmalara girer.
  • Arkadaşlarına ihtiyaç duyar. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Press Ltd, New York & Landon, s.C17-19)
  • Göz önünde olmayan olaylar ve objeler hakkında konuşur.
  • Çizgi filmleri severek ve merakla izleyebilir. (Yakar Fahri, Lale Girgök, Ya-Pa Yayınları, Gül Matbaası İstanbul, 1983, s.79-80)
  • Annesinden ayrılması gerekirse ağlamaz.
  • Büyükleriyle ve arkadaşlarıyla selamlaşabilir.
  • Başkalarını duygusal tepkilerini anlayabilir.
  • Kendi vücuduna ait özellikleri bilir ve söyleyebilir. (Bumin Ayşin, Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.24-29)
  • Her şeyin içinde yer almak ister.
  • Yalandan inanmış gibi yapılmasından hoşlanır. (Sevimay Dilara, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı, Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986)
  • Uygun olan ve olmayan davranışlarıyla ilgili tepkileri anlayabilir, bunlara göre kendini yöneltebilir.
  • Öz yönelim hala yoğun olmakla birlikte başkalarının varlığına ve haklarına bilinçlenme başlamıştır. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi Kitabı, 4. Basım, Devlet Kitapları Oğul Kitapçılık, İstanbul, 1992, s.77-78)
  • Hata yapmaktan hoşlanmazlar.
  • Kendilerine ait şeyleri korumayı öğrenirler.
  • Bu dönemde küstahlığı, tartışmayı, kötü konuşmayı, sızlanmayı ve bebek konuşmasını öğrenirler. (Carke Illsey Jean, Çocuk Bakımı ve Eğitimi 1, Doğumdan 5 Yaşına Kadar, Papirüs Yayıncılık İstanbul, Haziran 1998, s.302)
  • Huzursuzluk giderici davranışlar az görülür.
  • Geceleri yataktan kalkıp evin içinde dolaşır.
  • Sinirli davranışlar, tikler artar.
  • Yaşıtlarıyla veya yetişkinlerle sözlü olarak kolayca anlaşır.
  • Bedeniyle ve sözle saldırganlık yapabilir.
  • Toplum içinde bazen olumlu bazen olumsuz davranır.
  • Arkadaşlarına göz dağı verip, sürekli böbürlenir.
  • Doğa ve dünya ilgisini çeker.
  • Hayvanlarla ilgili masal ve hikayelerden hoşlanır. Sevdiği masalları ve olayları tekrar tekrar anlattırır.
  • Kitaba bakmayı, kitabın sayfalarını çevirmeyi sever. (Okman Fişek Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, 2. Basım, MEB, 1993, s.75-81)

Sosyal Gelişimi 3 – 4 Yaş

SOSYAL GELİŞİMİ

  • Adını, soyadını söyleyebilir.
  • Büyükleriyle ve arkadaşlarıyla selamlaşabilir.
  • Hayali oyunlar oynayabilir.
  • Söylenen şarkılara eşlik edebilir.
  • Grup içinde işbirliği yapabilir.
  • Kendi vücuduna ait özellikleri bilir ve söyleyebilir.
  • Sıra beklemeyi bilir.
  • Yemek yerken çatal, kaşık, bıçak kullanabilir.
  • Elini yüzünü tek başına yıkayıp kurulayabilir.
  • Alttan kapalı (sabit) fermuarları, orta büyüklükteki düğmeleri açıp kapayabilir.
  • Tek başına dişlerini fırçalayabilir.
  • İçinde bulunduğu çevreyi temiz tutabilir.
  • Ayakkabısını giyebilir.
  • Yardımla saç, tırnak, kulak, burun, ayak gibi organlarının temizliğini yapabilir.
  • Yardımla meyve gibi yiyecekleri yıkayabilir. (Bumin Ayşin, Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara, 1996 s.24-29).
  • Ellerini bir yetişkin yardımıyla yıkar ve kurular.
  • Yetişkinini denetiminde dişlerini fırçalar.
  • Diğer çocukların yakınıda oynar ve konuşur.
  • Oyun süresinin %50’sinde diğer çocuklarla etkileşim içinde oynar.
  • “Lütfen” ve “Teşekkür ederim” ifadelerini, gereken durumların %50’sinde hatırlatılmadan söyler.
  • Yetişkinin sözlerine %75 oranında uyum sağlar.
  • Sorulduğu zaman insanların cinsiyetini söyler.
  • Tehlikelerden kaçınır.
  • Anne ve babasının tayin ettiği fiziksel sınırlar içinde kalır.
  • Yetişkinin ilgisini başkalarıyla paylaşır.
  • Bütün giysilerini çıkartabilir.
  • Yetişkin denetiminde tamamen giyinir.
  • Söylendiği zaman kendi başına tuvalete gider.
  • Yardımsız olarak ellerini ve yüzünü yıkar. (www.superonline.com-http://doktorhakan.hekim.net/osa/rs/ps6.htm/).
  • Diğer çocukları taklit ederek kurallara uyar.
  • Arkadaşından onun oynadığı oyuncakla oynamak için izin ister.
  • Telefona cevap verir. Yetişkini telefona çağırır veya tanıdık kişiyle telefonda konuşur.
  • Yetişkinin yönettiği grup oyunlarında kurallara uyar.
  • Sırasını bekler.
  • Kendi projesi üzerinde çalışırken, diğer çocukların yanında oynar ve onlarla konuşur.
  • Taklit oyunlarında yetişkin rollerini alır.
  • Oyun geliştikçe daha sonra neler olacağını planlayıp anlatır (yemek hazırlama, yemek yeme, bulaşık yıkama)
  • Malzemelere uygun taklidi oyunlar geliştirebilir. (Piknik sepetini görünce pikniğe, doktor setini görünce doktora gitmeyi canlandırır) (Bal Servet, Güven Nergis, Dil Gelişimi ve Eğitimi, Epsilon Yayıncılık, İstanbul, 2000, s.147-148)
  • Etrafını çok az kirleterek yemek yer.
  • Bebeklerle gerçekçi bir şekilde oynar.
  • Yardım ister ve başkalarına ne yapmaları gerektiğini söyler.
  • Cinsiyetine uygun davranış biçimi geliştirir. (Sevimay Dilara, Çocuk Gelişimi ve Eğitim Programı, Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, 1986)
  • Temsili oyunlarda çeşitli kıyafetlere girip değişik tipleri canlandırmayı sever.
  • Evcilik, bakkalcılık, postacılık ve doktorculuk oynar.
  • Çok aktiftir, her şeyi hızla ve yaratıcı biçimde gerçekleştirir.
  • Yeni oyunlar yaratır ve uygular. (Sukan Zafer, Okul Öncesi Etkinlikleri Kitabı, MEB Devlet Kitapları, 2. Basım, MEB Basımevi, İstanbul, 1993, s.9)
  • Kendi oyuncaklarını toplar, alış-veriş ve bahçeye yardım eder.
  • Diğer çocuklarla oynar, oyuncaklarını paylaşır. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd, New York & London, s.C17)
  • Paylaşma alışkanlığını geliştirir, arkadaşlarıyla anlaşmaya başlar.
  • Kendi başına oynarken oyun arkadaşları düşleyip onlarla “konuşur”, böylece sıkıntılarından kurtulur.
  • Yaşıtlarını veya yetişkinleri sürekli taklit eder, onların davranışlarını ve sözlerini tekrarlar, insanları sever ve onlarla ilgilenir. (Okman Fişek Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, 2. Basım, MEB, 1993, s.73)
  • Rol oyunu oynar. Hayal gücü yüksektir. (Ayıyı uyutur, şişeyi biberon yapar vb.) Bebeklerini canlı varlıklar gibi düşünür onlarla oynar.
  • Oyuncaklarıyla ev yapar, çeşitli şekiller kurar. Onlara isimler verir.
  • Arkadaşlarını isimleriyle çağırır. (Yakar Fahri, Lale Girgök, Ya-pa Yayınları, Gül Matbaası, İstanbul, 1983, s.79-80)

Dilk Gelişimi 3 – 4 Yaş

DİL GELİŞİMİ

  • Ses tonu değişmeye başlamasıyla bu ses titizliğini yavaş, yavaş kaybeder.
  • Sesi kalınlaşır ve yükselir.
  • Telaffuz hataları yapabilirler. (Yavuzer Haluk, çocuk Psikolojisi, Remzi Kitabev,i 19. Basım, 2000, s.93-97)
  • Hayvanlar için çeşitli sesler yakıştırır.
  • Basit şarkı ve tekerlemeleri söyler.
  • Bir masalın anlatılmasına yardım eder. (Özusta Şehniz, Zihinsel Gelişim / Çoluk – Çocuk Aylık Anne-Baba Eğitim Dergisi, Ekim 2001, Sayı 7, Kök Yayıncılık, Ankara, s.30)
  • Geçmiş zamanla ilgili ifadeleri kullanır.
  • Basit ve sık tekrarlanan bir hikayede “Sonra ne oldu?” sorusuna beklenen cevabı verir.
  • Soru cümlesi için “mi” ekini kullanır. (Annem geldi mi?)
  • Söz ve hareket içeren çeşitli parmak oyunlarını tekrarlar.
  • Tanıdığı durumlarda büyüklükle ilgili sıfatları kullanır.
  • Gelecek ile ilgili olayları anlatır. (Yapacağım, yapmak istiyorum, yapmam gerek)
  • Çoğul eklerini yerinde ve doğru kullanır.
  • Konuşması yabancılar tarafından rahatlıkla anlaşılır. (Bal Servet, Güven Nergis, Dil Gelişimi ve Eğitimi, Epsilon Yayıncılık, İstanbul 2000, s.147-148)
  • Yeni kelimeler kullanır, kendi kendine kelimeler uydurur.
  • Birkaç kelimelik ritimler şarkılar söyleyebilir. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Press Ltd, New York & Landon, s.C15)
  • 300-1000 kelime kullanır.
  • Kısa cümlelerle konuşur.
  • Arka arkaya tekrarladığı soruları sorar.
  • Daha zor bir gramer kullanır (çoğullar, sıfatlar, olumsuzluk ekleri, zarflar)
  • Konuşmasının %80’i anlaşılabilir düzeydedir. (Sevimay Dilara, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı, Bilim Uzmanlığı, Tezi, Ankara 1986)
  • “Benim bir bebeğim var” gibi kısa cümleleri yineleyebilir.
  • Acıkınca ne yaparsın?, Uykun gelince ne yaparsın?, Üşüyünce ne yaparsın? Gibi soruları doğru yanıtlar. (Yörükoğlu Atalay, Çocuk Ruh Sağlığı, özgür Yayıncılık, İstanbul, 23. Basım, Aralık 1998, s.64.65)
  • Günlük yaşamımızda kullandığımız içmek, açmak, kapanmak, uyumak gibi eylemleri belirten terimleri isimlendirebilir.
  • Özellikleri belirtilen nesneleri getirebilir.
  • İki eylem gerektiren emirlere uyabilir.
  • Çevresindeki nesneleri tanır ve onların isimlerini söyleyebilir.
  • Beş kelimelik cümle kurarak konuşabilir.
  • Zamirle (ben) kendini ifade edebilir.
  • Yaptığı bir resmi anlatabilir.
  • 18 adet nesne kartı içinden en az 10 tanesinin en olduğunu söyleyebilir.
  • Bir hikaye oluşturup anlatabilir.
  • Var olmayan bir olayı gerçekmiş gibi anlatabilir.
  • Olayları birbirine bağlayıp olan biteni anlatabilir. (Bumin Ayşin, Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, kök Yayıncılık, Ankara, 1996, s.24-29)
  • Nesnelerin isimlerini bilir, basit cümleler kurar.
  • Çeşitli tekerlemeleri kısa ve tekrarlı şarkıları ezberler ve söyler.
  • Sözden anlar, derdini anlatabilir.
  • Çok meraklıdır. Çok soru sorar. “Ne? Nerede? Ne zaman?” en sık sorduğu sorulardandır.
  • Çok konuşur, dili hiç durmaz, olayları abartarak anlatır, hayal ettiği olayları gerçekmiş gibi anlatır.
  • Hayalinde yarattığı kişilerle konuşabilir.
  • Anlamsız kelime dizelerinden kendi kendine tekerlemeler uydurur, söyler.
  • Dili bozuktur, küfür edip, kötü sözler söyleyebilir. Başkalarına isim takar, arkalarından bağırır. (Okman Fişek Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, 2. Basım, MEB, 1993, s.75)

Bilişsel Gelişimi 3 – 4 Yaş

BİLİŞSEL GELİŞİMİ

  • Karışık resimleri anlamaya başlar.
  • Oyunlarda resim, resim eşleştirmeleri yapabilir. (Dönmez B. Necati, Abidoğlu Ülkü, Dinçer Çağlayan, Erdemir Nilay, Gümüşçü Şebnem, O. Ö. Dönemde Dil Gelişimi Etkinlikleri, 2. Baskı, Sim Matbaacılık, Ankara 1997, s.59)
  • Dört seçenekli resimleri eşleştirir.
  • İpucu verildiği zaman bir nesneyi verir.
  • 8 parçalı boz yapıları tamamlayabilir.
  • Mekanik bir oyuncağı başkasından görmeden işletebilir.
  • Kategorilere göre nesneleri sınıflandırır.
  • İşlevlerine göre nesneleri işleştirir.
  • Renkleri 4 seçenek içinden seçer. (www.superonline.com-http://doktorhakan. hekim.net/osa/rs/ps6.htm/)
  • İki bağımsız emri yerine getirir (topu al, kitabı ver)
  • Nesnelerin benzer ve farklı olduğunu söyleyebilir (özelliklerine ve fonksiyonlarına göre)
  • Sesleri bir sıraya veya alet serisine göre tekrarlar (davula vurma, çıngırak sallama, çelik üçgene vurma)
  • Nesnelerin nasıl kullanıldığını söyler. (Bardakla ne yapılır)
  • Oluş sırasına göre iki olayı anlatır. (Bal Servet, Güven Nergis, Dil Gelişimi ve Eğitimi, Epsilon Yayıncılık, İstanbul 2000, s.150)
  • Objeleri şekil ve renklerine göre gruplar.
  • Büyüklük ve sayıyla ilgili basit kavramları anlar.
  • Şiirleri ve şarkıları hatırlar. (Sevimay Dilara, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı, Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986)
  • Kırmızı, sıra, mavi gibi ana renkleri tanıyabilir.
  • 4-8 parçalık eşleştirme kartlarını eşleştirebilir.
  • 4-6 bul-yap tamamlayabilir.
  • Üç değişik şekli (daire, kare, üçgen) şekil tablosuna yerleştirebilir.
  • Ona söylenen 1, 2, 3 sayısını sırası ile söyleyebilir. Birden sonra ikinin, ikiden sonra üçün geldiğini bilir.
  • Birden fazla olan nesnelerin çok olduğunu bilir ve çoğul olarak ifade edebilir.
  • Bir nesnenin “Büyük mü?, Küçük mü?” olduğunu sorduğunuzda büyük ve küçük olanı gösterebilir.
  • Somut olarak (gözle görebildiği) zıt kavramları ayırt edebilir.
  • Ne işe yaradıkları belirtildiğinde 5 adet nesneyi tanımlayabilir.
  • İki ayrı renge göre nesneleri ayırabilir.
  • Gözleri kapalıyken görmeden sadece dokunarak bildiği nesneleri tanıyabilir.
  • Problem çözme ile ilgili sorular mantıklı cevaplar verebilir. (Bumin Ayşin, Gelişim Basamaklarını Değerlendirme İl Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.24-29)
  • 4 geometrik şekli uygun yuvalarına yerleştirir.
  • İstenirse 200 düğmeyi iki ayrı renk grubuna ayırır.
  • Belleği gelişmiştir. Rahatlıkla düzgün cümleler kurar ve maksadını anlatabilir.
  • Şiir ezberleyebilir. Zaman, mekan, hacim kavramlarını kavrayabilir. (Yakar Fahri, Lale Girgök, Ya-Pa Yayınları, Gül Matbaası, İstanbul, 1983, s.79-80)
  • Söylenen üç sayıyı ezberden yineler.
  • Dört nesneyi veya parmağını sayabilir.
  • Uzun bir cümleyi yineleyebilir.
  • Üç parçalı bir bul-tak bulmacısını yapabilir. (Yörükoğlu Atalay, Çocuk Ruh Sağlığı, Özgür Yayıncılık, İstanbul, 23. basım, Aralık 1998, s.64-65)
  • Renkleri ayırt eder, adlarıyla tanır.
  • Dikkat süresi biraz daha uzar, bir yerde 15-20 dakikadan fazla kalırsa sıkılır.

Sevdiği, ilgilendiği etkinliklerde daha uzun süre harcayabilir. (Okman Fişek Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, 2. Basım, MEB, 1993, s.75)

Psikomotor Gelişimi 3 – 4 Yaş

PSİKOMOTOR GELİŞİM

  • Oyun oynarken çömelebilir.
  • Bir denge tahtası üzerinde ileri doğru yürüyebilir.
  • Parmak uçlarına basarak ileriye doğru bir metre yrüyebilir.
  • Aralıkları 30 cm olan merdivenden inip çıkabilir.
  • Yardımsız kaydıraktan kayabilir.
  • Bağdaş kurup oturabilir.
  • Dizlerini üzerinde kol ve ellerini kullanarak ileri veya geriye doğru 15 metre yürüyebilir.
  • Baş ve işaret parmağını kullanarak küçük nesneleri toplayabilir.
  • Sekiz adet düğmeyi kumbara tipi delikli bir kutuya atabilir.
  • Dört beş adet boncuğu bir ipe dizebilir.
  • Modele bakarak üç blokla köprü yapabilir. (Bumin Ayşin, Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara, s.24-29)
  • Alt basamaktan atlar.
  • Tek ayakla merdiven çıkar.
  • Tek yağı üzerinde 5 saniye durabilir. 3 küplü köprü yapar. (taklitle) (Tüzün Ümran, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, İ.Ü., İstanbul Tıp Fakültesi Temel ve Klinik Bilimler Ders Kitapları, s.13)
  • Koşmayı daha iyi becerir, köşeleri rahatlıkla döner hızını arttırabilir ve azaltabilir.
  • Küpleri üst üste koymada ustalaşmıştır. 9-10 küple kule yapabilir. Küpleri yatay kullanma görülür. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, 4. Basım devlet Kitapları, Oğul Matbaacılık, İstanbul 1992, s.75)
  • Yatay çizgileri taklit eder.
  • Kağıt üzerine kontrollü bir şekilde çizgi çizer.
  • İpe geçirilmiş oyuncakları çıkartır.
  • Basit resimleri çizer.
  • V şeklini taklit eder.
  • Tamamlanmamış insan resmine kol ve bacak çizer.
  • Kağıt üzerine de şekli uygun tarafa yapıştırır. (www.superonline.com-http://doktorhakan.hekim.net/osa/rs/ps6.htm/)
  • Büyük kağıtlar üzerine boyalar sürtüştürerek karalama resimler yapar. (Kantarcıoğlu Selçuk, Anaokulunda Eğitim T.C. MEB, İstanbul 1994)
  • Zıplayan bir toplu yakalar.
  • Topa vurur.
  • Yuvarlak, dik ve yatay çizgiler çizebilir.
  • Üç parmağını kullanarak (iki parmak ve başparmak) boyama yapar.
  • Dolu bir bardağı tutabilir. (Sevimay Dilara, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı, Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986)
  • İpliğe büyük tahta boncuklar dizebilir.
  • Her iki elini işbirliği içinde ustaca kullanabilir.
  • Koşarken ve büyük oyuncakları itip çekerken önüne çıkan engelleri aşabilir, köşeleri dönebilir.
  • İpliğe büyük tahta boncuklar dizebilir.
  • Kalemi sık kullandığı başparmağı arasında ucuna yakın tutar ve el hareketlerine egemen bir biçimde ustaca kullanabilir.
  • Merdivenlere ve ağaçlara tırmanabilir.
  • Parmak ucunda durabilir, yürüyebilir ve koşabilir.
  • Dizlerini kırmadan yerdeki nesneleri alabilir.
  • Küçük tahta boncukları ipe dizebilir. (www.mynet.com.çocuk gelişimi)
  • Küplerden bir köprü kurabilir.
  • Çizilen bir çemberi bakarak çizebilir.
  • Bir kağıdı köşeden katlayabilir. (Yörükoğlu Atalay, Çocuk Ruh Sağlığı, Özgür Yayıncılık, İstanbul, 23 Basım, Aralık 1998, s.64-65)
  • Motor gelişimini tamamlamaya başlamıştır, kasları daha enerjik olmaya başlar. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd, New York & London, s.C19)
  • Koşmayı yürümeye tercih eder. Üç buçuk yaşında sık sık tökezlenip düşer.
  • İki ayağını yerden keserek zıplayabilir.
  • Merdiven çıkar, tırmanır.
  • Topu havaya atar, kısa mesafeye şut atabilir.
  • Toprak ve kumu kazar.
  • Kaydıraktan kayar.
  • Müziğin temposuna ve ritmine uyarak hoplar, zıplar, dans eder.
  • Biraz savruk da olsa, kendi kendini besleyebilir, giyinir, düğmelerini açabilir, fermuarını çeker.
  • Kolay giyilebilir cinsten ayakkabıları kendi kendine giyebilir ancak bağlayamaz, tokasını takamaz.
  • Elini yüzünü yıkayabilir.
  • Yemeğini dökmeden kendisi yiyebilir, suyun kendisi koyabilir.
  • Tuvalete kendi başına gider, ancak annesine veya bir başka büyüğe haber verir, orada biri olsun ister.
  • Çok hareketli oynar, bir yerden diğerine hızla gider, gelir, yaptığı her işte hız ve hareket vardır, hareketsiz duramaz.
  • Resimlerini özenle çizmeye çalışır, ancak yetişkinler bu resimlerin ne olduğunu kolayca anlayamaz ve bir şeye benzetemez. (Okman Fişek Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, 2. Basım, MEB, 1993, s.73-74)
  • Takla atar.
  • Tırmanma demirlerine tutunup sallanır.
  • Yüksek yerlerde yürümeyi dener. (Sukan Zafer, Okul Öncesi Etkinlikleri Kitabı, MEB Devlet Kitapları, 2. Basım, MEB Basımevi, İstanbul 1993, s.9)
  • Dokuz katlı bir kule veya üç katlı köprü yapabilir.
  • Çevresindeki araçların kendisi ve işlevleriyle ilişki kurar. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd, New York & London, s.C17)

Dil Gelişimi 2 – 3 Yaş

DİL GELİŞİMİ

  • Basit cümleler kurar.
  • Çeşitli tekerlemeleri kısa ve tekrarlı şarkıları ezberler ve söyler.
  • Sözden anlar, derdini anlatabilir.
  • Çok meraklıdır, çok soru sorar. (Okman Fişek Güler, Sukan Zafer, MEB 1993, s.74)
  • Tüm sesli ve sessiz fonemleri çıkarabilirler.
  • Fonemler için uygun ve tam artikülasyon kazanılmaya başlar. (Bilir Şule, Ana ve Çocuk Sağlığı, Alkım Kitapçılık Yayın, Ankara 1994, s.149)
  • 50 ile 300 arasında kelimeye sahiptirler.
  • Artık dilbilgisi kuralların da öğrenmeye başlar.
  • Tekerlemeler ezberleyebilir.
  • Oynarken kendi kendine söylenir. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, Devlet Kitapları, Oğul Matbaacılık, 4. Basım, İstanbul 1992, s.66)
  • 50 ve daha fazla sözcüğü söyler.
  • Üç sözcüklü cümleler kurar.
  • Çevredeki nesnelerin isimlerini sürekli olarak sorar.
  • Karmaşık olmayan resimlerdeki nesneleri isimlendirebilir.
  • İlgisini çeken durumu göstermek için çevresinden bir kişiyi olay yerine götürür. (Güven Nergis, Bebeklik Döneminde Gelişim Özellikleri ve Eğitim, 2. Basım, Nüve Matbaacılık, Ankara, 1993, s.70-71)
  • Elli kelime kullanır, ama fazlasını anlar.
  • Kendinden bahsederken ismini söyler. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd, New York & London, s.C15)
  • Maksadını birkaç cümleyle anlatır.
  • Adını ve soyadını söyler.
  • Çoğul geçmiş zaman kullanmaya başlar. (Milupa Broşürü)

Duygusal Gelişimi 2 – 3 Yaş

DUYGUSAL GELİŞİMİ

  • Yaptığı el işlerini, karalamaları bir yere asılmasından hoşlanır.
  • Hayal gücü yüksektir.
  • Artık sevdiklerini eskisi kadar kıskanmaz. (Yakar Fahri, Girgök, Ya-Pa Yayınları, İstanbul 1983, s.80)
  • Çocuğun kendine güven ve yeterlik duyguları gelişir. (Bilir Şule, Ana ve Çocuk Sağlığı, Alkım Kitapçılık Yayın, Ankara 1994, s.149)
  • İnsan ve olaylara bağlı olarak, yoğun sevinç, mutluluk ve haz alma duyguları gösterir.
  • Hatalı davranışlarda bulunduğunda utanma duygusu belirir. (Güven Nergis, Bebeklik Döneminde Gelişim Özellikleri ve Eğitim, 2. Basım, Nüve Matbaacılık, Ankara 1993, s.70-71)
  • Kendi yaşıtlarıyla oynamaz.
  • Ailesinin ilgisini tersler.
  • Basit emirlere itaat eder. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd., New York & Landon, s.C15)
  • Resimli kitaplardan çok hoşlanır.
  • Korkularda azalma vardır.
  • Mutluluğunu, üzüntüsünü belli eder. (Child Development, Alan Fagel, Gail F. Nelson, USA 1988)
  • Artık anne ve babanın yerine oyuncaklara da sarılabilir, onlarla arkadaşlık eder.
  • Arkadaşlar arar, yalnızlıktan hoşlanmaz. (Güven Nergis, Bal Servet, Dil Gelişimi ve Eğitimi, Mayıs 2000 İstanbul)
  • Duvar kağıtların yırtar, sıvayı kazar.
  • Battaniye, düğme, saç vb. şeyleri ağzına götürüp emer.
  • Baş sallama.
  • Öfke nöbetleri görülür. (Fişek Okman Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, MEB Devlet Kitapları, MEB Basımevi, İstanbul 1983, s.100-101)

Sosyal Gelişimi 2 – 3 Yaş

SOSYAL GELİŞİMİ

  • Tek başına oynamaktan, bir ya da iki arkadaşıyla oynamaya geçiş yapar.
  • Paylaşma alışkanlığı geliştirir.
  • Hayali oyun arkadaşı yaratabilir.
  • Yetişkinleri ve yaşıtlarını sürekli taklit eder.
  • Doğa ve dünya ilgisini çeker.
  • Hayvanlarla ilgili masal ve hikayelerden hoşlanır. (Fişek Okman Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, MEB 1993, s.73)
  • Hayvan ve insan şekilli oyuncaklara ilgi duyar, oyuncakları ile uğraşır, araştırır.
  • Olayları ve karşısındaki kişinin davranışlarını taklit eder, davranışlarını değiştirir.
  • Kırıp-dökme, eşyalara zarar verme gibi davranışlarda bulunabilir.
  • Egosantrik düşünce vardır. (Güven Nergis, Bebeklik Döneminde Gelişim Özellikleri ve Eğitim, 2. Basım, Nüve Matbaacılık, Ankara 1993, s.70-71)
  • Oyun oynarken kendi kendine konuşur.
  • Yetişkin insanlar arasında ki konuşmalara dikkat eder.
  • Konuşma boyunca sıra almayı bilir. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd, New York & London, C15)
  • Tuvalet ihtiyacını belirtir. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, Devlet Kitapları, Oğul Matbaacılık, 4. Basım, İstanbul 1992, s.65)
  • Oyuncaklarla anlamlı oyunlar kurar.
  • İki nesneyi birbiriyle ilişkili olarak uygun şekilde kullanmayı öğrenir. (Dönmez B. Necati, Abidoğlu Ülkü, Dinçer Çağlayan, Erdemir Nilay, Gümüşçü Şebnem, O. Ö. Dönemde Dil Gelişimi Etkinlikleri, 2. Baskı, Sim Matbaacılık, Ankara 1997, s.59)
  • Çizgi filmleri merakla izler.
  • İstenildiğinde vücudun kısımlarını gösterebilir. (www.mynet.com-çocuk gelişimi)
  • Gürültüden, yabancı nesnelerden, acı, düşme gibi şeylerden kaynaklanan korkularda azalma vardır.
  • Hayali yaratıklardan, karanlıktan kaynaklanan korkularda artış vardır. (Child Development, Alan Fogel, Gail F. Nelson, USA 1988)
  • Kendine has davranışlar geliştirir.
  • Sıra beklemeyi anlar. (Tüzün Ümran, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, İ.Ü, s.65)
  • Kendisine hatırlatıldığında “lütfen” ve “teşekkür ederim” der.
  • Bebeklerine ve yumuşak oyuncaklarına sarılır onları gezdirir.
  • Ailesi dışında bir dünyanın var olduğunu anlar.
  • Hatırlatıldığında aile bireylerini veya yaşıtlarını selamlar. (Güven Nergis, bal Servet, Dil Gelişimi ve Eğitimi, Mayıs 2000, İstanbul)

Psikomotor Gelişimi 2 – 3 Yaş

PSİKOMOTOR GELİŞİMİ

  • Koşar, tırmanır, hızlı hareket edebilir.
  • Kendi kendini besleyebilir, giyinir, düğmelerini açar.
  • Çamur kum ve kille oynar, şekil yoğurur.
  • İki ayağını yerden keserek sıçrayabilir.
  • Ufak tefek işlerde büyüklere yardımcı olur. (Fişer Okman Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, MEB 1993, s.73)
  • Kapı veya pencereyi açmak için araç kullanır ve yardım almadan inebilir.
  • Çevresindeki nesnelerin boyutlarının farkına varır.
  • Rahatça koşabilir. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Press Ltd, New York & Landon, s.C15)
  • Kitap sayfalarını kontrollü ve süratli çevirebilir.
  • Bardağı tek elle tutar.
  • 6-7 bloktan kule yapabilir. (Bilir Şule, Ana ve Çocuk Sağlığı, Alkım Kitapçılık Yayın, Ankara 1994, s.149)
  • Kolayca koşar.
  • Her bir ayağının üstünde dengede durur.
  • Üç tekerlekli bisiklet sürebilir.
  • Parmak uçlarında yürüyebilir.
  • Çorabını giyebilir.
  • Giyinip soyunabilir.
  • Su dolu bir bardağı dökmeden getirebilir. (Yörükoğlu Atalay, Çocuk ve Ruh Sağlığı, Özgür Yayıncılık, 23. Basım, İstanbul 1998, s.64)
  • Bardaktan dökmeden içebilir.
  • Kaşıkla dökmeden yiyebilir.
  • Köşeleri rahatlıkla döner, hızını arttırıp azaltabilir. (http://doktorhakan.hekim.net/osa/rs/ps6.htm)
  • Ayakkabılarını giyebilir ancak bağcıklarını bağlayamaz.
  • Küpleri üst üste koymakta ustalaşmıştır.
  • Bir insanı normal çizemez. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, Devlet Kitapları, Oğul Matbaacılık, 4. Basım, İstanbul 1992, s.65)
  • Adımlarını dengesini kaybetmeden hızlandırır.
  • Koşar fakat ani dönüşler yapamaz.
  • Topu fırlatıp atabilir. Büyük boy topu tekmeleyerek 4-5 metre uzağa atabilir.
  • İki ayağının üzerinde sıçrayabilir.
  • Oynadığı küpleri kutuya doldurabilir.
  • Küçük makas ile yardımla kesebilir.
  • Tebeşir kullanarak yatay ve dikey çizgiler çizer.
  • Bloklarda inşayı yatay ya da dikey olarak yapar. (Güven Nergis, bebeklik Döneminde Gelişim Özellikleri ve Eğitim, 2. basım, Nüve Matbaacılık, Ankara 1993, s.70-71)
  • Boru şeklinde sopaları iç içe sokar.
  • Düğmelerini ilikler.
  • İskemleye çıkarak yüksekten bir şey alır. (Yakar Fahri, Girgök, Lale, Ya-pa yayınları, İstanbul 1983, s.79)
  • Kalemi büyüklere benzer şekilde tutmaya başlar.
  • Düğmelerini çözüp kapatabilir. (Milupa Broşürü)
  • Alçak bir basamaktan aşağı atlayabilir.
  • Mobilyaların üzerine çıkıp yeniden inebilir.
  • Sayfaları tek tek çevirebilir.
  • Şapkasını ve ayakkabısını giyebilir. (www.mynet.com-çocuk gelişimi)
  • İstenen bir nesneyi başka bir odadan getirir, götürür, kişiyi çağırır.
  • Basit ev işlerine yardım eder.
  • Tek ayak üzerinde sekebilir. (Güven Nergis, Bal Servet, dil Gelişimi ve Eğitimi, Mayıs 2000, İstanbul)