Duygusal Gelişimi 5 – 6 Yaş

DUYGUSAL GELİŞİMİ

  • Mantıklı, kontrollü, bağımsız hareket edebilir.
  • Kendi arkadaşlarını kendi seçebilir.
  • Küçük grup oyunları oynamayı sever.
  • Yetişkin giysileri giymekten çok hoşlanır.
  • Evcilik oynamayı çok sever.
  • Yapamadığı şeyler için yetişkinden yardım ister.
  • Kendisiyle ilgili kızgınlık, mutluluk, sevgi gibi duygularını belli eder.
  • Yemek zamanı sohbetlerine katılmyı sever.
  • Üzüntü içinde olan arkadaşlarına sempati gösterip yardım edebilir.
  • Mantık dışı korkuları olabilir.
  • Davranışlarının büyükler tarafından beğenilmesine çok önem verir.
  • Kendi hakkını koruyabilir.
  • Sakin ve sessiz durmaktan hoşlanmaz.
  • Zaman zaman alıngan olabilir.
  • Tenkitlerden hiç hoşlanmaz (Bumin Ayşin, 24-72 Aylıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını değerlendirme El Kitabı, kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.43-45-46-49)
  • Kendisi giyinir, soyunur, kalemle üçgen gibi bazı şekiller ve resimler çizebilir.
  • Korkuları azalmıştır.
  • Grup oyunlarını tercih eder.
  • Annesine yardımdan zevk duyar.
  • Bellek de gelişmiştir. (Bilir Şule, Ana ve Çocuk Sağlığı, Alkım Kitapçılık Yayın, Ankara, s.143)
  • Dikkat süresi 10-15 dakikadır.
  • Masal dinlemeyi sever.
  • Öz-yönelim hala yoğun olmakla birlikte, başkalarının varlığına ve haklarına bilinçlenmeye başlamıştır. (http://www.ogretmenlersitesi.com) s.5-11
  • Kaybetmekten hiç hoşlanmadığı halde, sürekli olarak yarışmalı, çekişmeli oyunları yeğler.
  • Kartlarda oynanan çeşitli zeka oyunları yönelir ve oyun içinde harfler çizmeyi, adını yazmayı ve sayı saymayı öğrenmek ister.
  • Tek başına oynamaktan ya da bir yetişkine yakın bir yerde oynamaktan hoşlanır.
  • Bedensel etkinlikler yoğunluk kazanır, çocuk kaslarını, özellikle açık hava etkinliklerinden büyük bir kıvraklıkla kullanır, paten kayar, ip atlar, oyuncakları iter, çeker, salıncakta sallanır, hoplar, zıplar, atlar. Ancak tüm bunları yaparken bir önceki yaşa oranla çok daha sakindir. (Sukan Zafer; okul Öncesi Etkinlikleri, MEB Devlet Kitapları MEB Basımevi, İstanbul 1993, 2. Basım, s.10)
  • Hayat doludur.
  • Başladığı her işi bitirmeli, her oyunu kazanmalı, her şeyin en iyisine sahip olmayı ister, aksi halde ağlar.
  • İnatçıdırlar ve her şeyi isterler. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Press Ltd, New York & Landon, s.C15)
  • Ezbere şiir okumaktan ya da çocuk şarkıları, çeşit çeşit tekerlemeler söylemekten hoşlanır.
  • Kendine öykü okunması veya anlatılması çok hoşuna gider, sonradan kendi başına öykü tam ayrıntılarıyla oyununda canlandırır.
  • Şaka, fıkra, bilmece ve tekerleme gibi söz oyunlarından zevk alır.
  • Genelde daha aklı başında ve bağımsızdır.
  • Daha kontrollü ve duyarlı bir yaklaşım içindedir. (www.mynet.com.çocuk gelişimi)
  • Aşırı gerilim daha az görülür. Çoğunlukla her çocukta bir tip huzursuzluk giderici yöntem izlenir.
  • Genel bir huzursuzluktur, sakarlık.
  • Öfke nöbetlerine dönüş.
  • Çevresindekilere alaycı mimikler yapma.
  • Bencil ve kavgacı olabilir. Bir şeye kızdığı zaman onun sorumlusu olarak annesini görür ve hıncını ondan almaya çalışır.
  • İstekleri hiç bitmez. İstekleri, çoğunlukla ille de o anda olmasını istediği şeylerdir. Her şeyin istediği anda ve istediği biçimde gerçekleştirilmesini bekler.
  • Fırtınalı ve duygusal bir yaştır. (Doç. Dr. Fişek Okaman Güler, Sükan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, Devlet Kitapları Milli Eğitim Basımevi, İstanbul, 1983 s.82-83)

Sosyal Gelişimi 5 – 6 Yaş

SOSYAL GELİŞİMİ

  • Şaka yapar.
  • Telefonu düzgün olarak cevaplar.
  • “Edilebilirdi, ecekti” ifadelerini kullanır.
  • Teke tek ilişkiyi grup ilişkilerine yeğler. (Sevimay Dilara, Okul Öncesi Çağı Çocuklarının Motor Performanslarının İncelenmesi, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı / Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986,s.14-15)
  • Yemek yerken kurallara uymak istemez.
  • Çok konuşur, yemek döker, ağzını çok doldurur.
  • Sürekli kıpırdar, rahat oturmaz, yere düşer, yemeği ağırdan alır, oyalanır. (Fişek Okman Güler, Sukan Zafer, Çocuğunuz ve Siz, MEB Devlet Kitapları, MEB Basımevi, İstanbul 1983, s.100-101)
  • Yarışmalı oyunlara katılımlara başlar.
  • Kurallara uyar.
  • Ev işlerine yardım etmek ister. (Milupa Broşürü)
  • Düzenli ve temiz olması gerektiğini kavrayabilir ancak yine de sürekli olarak anımsatılmalıdır.
  • Grup oyunlarını tercih eder.
  • Ev dışında daha mutlu olur.
  • Yetişkinler ve kendinden büyükler yerine yaşıtlarıyla birlikte olmaktan hoşlanır.
  • Saati ve saatin günlük programla ilişkisini anlayabilir. (www.mynet.com.çocuk gelişimi)
  • Arkadaşlarıyla işbirliği yapar. Kendi yaşıtlarıyal birlikte olmaktan hoşlanır.
  • Oyundan kurallara uyar. Dürüst olunması gerektiğini anlar.
  • Saat kavramı gelişmiştir.
  • Sorumluluk yüklenmeyi sever. (Yavuzer Haluk, Çocuğunuzun İlk 6 Yılı, Remzi Kitabevi, İstanbul Şubat 2000, s.206-207)
  • Masada çatalını ve bıçağını kullanabilir.
  • Masadayken daha düzgün davranması beklenir. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Press Ltd, New York & Landon, s.C121-124)
  • Bir oyun için gerekli kuralları anlayabilir ve o kurallara uyabilir.
  • Günlük programın başlangıç ve bitiş zamanını anlayabilir.
  • Basit alışveriş işlerini yapabilir.
  • Yetişkin rollerini taklit edebilir.
  • Basit aletler kullanarak yapı, inşaat oyuncakları ile oyunlar planlayıp oynayabilir.
  • Sorumluluk alır ve aldığı sorumluluğu yerine getirir.
  • Elbiselerini ıslatmadan elini yüzünü yıkayıp kurulayabilir.
  • Saçlarını tarayıp, dişlerini fırçalayabilir.
  • Karşıdan karşıya emniyetli bir şekilde geçebilir.
  • İnsanların yaşamak ve sağlıklı kalabilmek için nelere ihtiyacı olduğunu bilir ve isimlendirebilir. (Bumin Ayşin, 24-72 Aylıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.43-45-46-49)
  • Yarışmayı gerektiren grup oyunları oynar.

Hangi eşyaların hangi dükkanlarda satıldığını bilebilir. (Yakar Fahri, Lale Girgök, Ya-Pa Yayınları, Gül Matbaası, İstanbul 1983, s.80)

Bilşsel Gelişim 5 – 6 Yaş

BİLİŞSEL GELİŞİM

  • Resimleri gölgesi ile eşleştirebilir.
  • 12 parça verildiğinde, 10 parçalık bir bilmeceyi tamamlayabilir ve işe yaramayan iki taneyi ayırabilir.
  • 5-2 değişik ses arasından aynı ve farklı olan sesi seçebilir.
  • Görmese bile tanıdığı bazı sesleri tanıyabilir.
  • Gözlerin kapalıyken 1-3 metrede yapılan bir gürültünün yönünü (uzak, yakın, ön, arka, yan vs) ayırt edebilir.
  • Dokunarak soğuk, sıcak, ılık nesneleri ayırt edebilir.
  • Görmeden dokunarak kumaşların özelliklerini tanıyarak eşleştirebilir.
  • Bir nesne iki eşit parçaya bölünürse, ortaya kaç parçanın çıktığını söyleyebilir.
  • 20’ye kadar olan nesneleri sayabilir.
  • Özellikleri belirtildiğinde seçilmesi gereken sayıda nesneler seçebilir.
  • 2 yarımdan ve 4 çeyrek parçadan bir bütün oluşturabilir.
  • Dakika belirtmeden saati söyleyebilir.
  • Bir günü sabah, öğle ve akşam olarak algılayabilir.
  • Karışık olarak verilen 1’den 10’a kadar olan rakamları sıraya dizebilir.
  • 1’den 10’a kadar olan sayılarla ilgili toplama işlemi yapabilir.
  • 1’den 10’a kadar olan sayılarla ilgili çıkarma işlemi yapabilir.
  • Daire, kare, üçgen dikdörtgen ve eşkenar dörtgeni tanıyıp isimlendirebilir.
  • Anlatılan bir öyküdeki detayları hatırlayabilir.
  • Zıt anlamlı kelimeleri söyleyebilir.
  • Sağını ve solunu bilir.
  • Kurşun kalem ve boya kaleminin ne yönden benzer ve farklı olduğunu anlatabilir.
  • Gece ile gündüzü ayırabilir.
  • Zıt olan resimleri eşleştirebilir.
  • En az ve en çoğun anlamını bilir.
  • Nesneleri büyüklük, genişlik ve uzunluklarına göre sınıflandırabilir.
  • Ağırlıkları tahmin edebilir.
  • Örnekle aynı dizilişte olan nesne kümelerini taklit edebilir. (Bumin Ayşin, Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara, s.43-45-46-49)
  • Okuma-yazma ve sayma becerilerini kullanmaya başlar.
  • Kendi gördüğü veya yaptığı şeyleri öğrenir. Yetişkinler gibi soyut düşünemez. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Press Ltd, New York & Landon, s.C21-24)
  • 5 dakika süreyle kımıldamadan oturabilir.
  • Çoğu sayı ve harfi bilir.
  • Zamanı anlamaya başlar.
  • Oyun küplerinden evler, arabalar vb. ypar.
  • 15 parçalık bir bulmacayı yapabilir. (Sevimay Dilara, Okul Öncesi Çağı Çocuklarının Motor Performanslarının İncelenmesi, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı / Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986, s.13-14)
  • Bir resimdeki yanlış kısımları bulur.
  • Paraları tanır.

Birbiri ile ilişkili bir olayı anlatan 3 resmi uygun biçimde sıralar. (Yakar Fahri, Lale Girgök, Ya-pa Yayınları, Gül Matbaası, İstanbul 1983, s.80)

Psikomotor Gelişimi 5 – 6 Yaş

PSİKOMOTOR GELİŞİM

  • Tek ayağının üzerinde 10 sn durabilir.
  • Sözel yönlendirmelere göre değişik hızlarda yürüyebilir.
  • Sözel yönlendirmelere göre değişik yönlere doğru yürüyebilir.
  • 5 kez üst üstü sekerek sıçrama hareketi yapabilir.
  • Çift ayağıyla ileri doğru 2 metre kadar sıçrama hareketi yapabilir.
  • Öne doğru takla atabilir.
  • Parmak uçlarına basarak 2 metre kadar kasma hareketi yapabilir.
  • 5 kez üst üste eğilerek dizini büküp kalkabilir.
  • Arkadaşları ip çevirirken en az 3 kez sıçrama hareketi yaparak ip atlayabilir.
  • Ayakları tutulduğunda ellerinin üzerinde 2 metre kadar yürüyebilir.
  • Her iki eliyle de bir nesneyi veya bir eli kuvvetle sıkabilir.
  • Tek ayağının üzerinde sıçrama hareketi yapabilir.
  • İki elini de kullanarak küçük bir topu (çap, 6 cm büyüklükteki) yere vurabilir.
  • Hareket halindeki büyük bir topa (çapı 2 cm büyüklükteki) tekme vurarak 2 metre ileri doğru atabilir.
  • Müzikli, dairesel oyunlar oynayabilir.
  • Basit bir müziğin tempo ve ritmine uyarak dans edebilir.
  • Koşarken yerden nesneleri toplayabilir.
  • Zıplayan bir topu yakalayabilir.
  • Bakarak ayakkabı bağcığıyla bir kalemin etrafına tek bir düğüm atabilir.
  • 20 saniye içinde 10 adet nohutu bir kutuya atabilir.
  • Anahtarla kapı kilidini açabilir.
  • Modele bakarak veya sözel olarak ifade edildiğinde bir üçgen resmi çizebilir.
  • Kapı, penceresi ve bacası olan bir ev resmi çizebilir.
  • Nokta nokta verilen bir resmin noktalarını birleştirebilir.
  • 6 kısımlı bir adam resmi çizebilir.
  • Eksik çizilmiş bir dam resminin eksik kısımlarını tamamlayabilir.
  • Söylendiğinde eksi, yuvarlak, artı, kare, üçgen, dikdörtgen çizgilerini çizebilir.
  • 1’den 10’a kadar olan rakamları kopya edebilir.
  • Dikey, ytay, eğri, eğik, çizgiler çizebilir.
  • Şekillerin sınırını taşırmadan boyayabilir.
  • Basit labirent bulmacaları tamamlayabilir.
  • Yardım görmeden bir kağıdı 20 cm kadar kesebilir.
  • Bir kağıdı 4’e katlayabilir.
  • Gösterildiğinde bir kareyi üçgen şeklinde katlayabilir.
  • Bir kavanozun kapağını açıp kapayabilir.
  • Tahta çekiç ile tahtaya çivi çakabilir.
  • Yoğurma maddeleriyle 2-3 parçadan oluşan şekiller oluşturabilir. (Bumin Ayşin, 24-72 Aylıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.63-66-67-70)
  • Tek aya üzerinde zıplayabilir.
  • Alçak engellerden atlayabilir. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd., New York & Landon, s.C15)
  • Takla atmayı öğrenir.
  • İki bacağını kullanarak merdiven iner.
  • Makas kullanır.
  • Sekmeyi öğrenir.
  • Küplerle basamaklar yapar. (Sevimay Dilara, Okul Öncesi Çağı Çocuklarının Motor Performanslarının İncelenmesi, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı / Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986, s.14-15)
  • İnce bir çizgi üstünde kolaylıkla yürüyebilir.
  • Ayak değiştirerek sıçrayabilir.
  • Hareketleri müziğin ritmine uygundur.
  • Dizlerini bükmeden önce eğilip parmak uçlarına dokunabilir.
  • Büyük gözlü iğnelere ipliği kendi başına geçirir ve gerçek anlamda (birkaç ilmik) dikiş dikebilir.
  • Yazıp çizerken, resim yaparken, kalemleri ve boya fırçalarını ustaca kullanabilir. (www.mynet.com. çocuk gelişimi)