Sosyal Gelişimi 4 – 5 Yaş

SOSYAL GELİŞİM

  • Grup oyunları oynayabilir.
  • Verilen kurallara uyabilir.
  • Yetişkinleri taklit edebilir.
  • Oyunlarda cinsiyet ayrımı yapabilir.
  • Başkalarının görüşlerini alabilir.
  • Grup içinde işbirliği yapabilir.
  • Eşyalarını paylaşabilir.
  • Burnu akınca burnunu mendil ile silebilir.
  • Hapşırınca eliyle ağzını kapayabilir.
  • Kamış kullanarak içecekleri içebilir.
  • Becerikli bir şekilde giysilerini giyip, çıkarabilir.
  • Ayakkabı bağcığını bağlayabilir.
  • Giysilerinin önünü ve arkasını ayırt edebilir.
  • Küçük düğmeli giysilerini kapayarak giyebilir.
  • Çıt çıt, kopça, kemer, ayakkabı tokalarını açıp kapayabilir.
  • Dişlerini fırçalayabilir.
  • Yakın çevresinde yalnız başına bağımsızca gezinebilir.
  • Eşyalarını toplayıp, ufak tefek işlerde, büyüklerine yardım edebilir. (Bumin Ayşin, 24-72 Alıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.56-58)
  • Arkadaşlarını kendisi seçer.
  • Oyunlar icat eder.
  • Günlük kişisel işleriyle uğraşır. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd., New York & Landon, s.C15)
  • İsteklerine karşı gelindiğinde, yetişkinlere uygunsuzca, kaba bir üslupla konuşabilir ve oyun arkadaşlarıyla kavga edebilir.
  • Evin dışında işe yarar her türlü malzemeyle bir şeyler üretmeye, oluşturmaya çalışarak yaratıcılığını sergiler.
  • Dramatik oyunu ve çeşitli giysiler giyip kılıktan kılığa girmeyi çok sever, sıklıkla bu oyunları oynamayı tercih eder. (www.mynet.com.çocuk gelişimi)
  • Birisinin denetiminde tuvaletini yapar.
  • Her şeyi yardımsız yapmayı ister.
  • Başka çocuklarla birlikte olmaktan hoşlanır. (Sevimay Dilara, Okul Öncesi Çağı Çocuklarının Motor Performanslarının İncelenmesi, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı / Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986, s.13-14)
  • Genelde kendi isteğiyle hareket eder.
  • Konuşmalarında ve etkinliklerinde mizah anlayışını sergiler.
  • Dramatik oyunları çok sever ve sık sık oynar.
  • Evin dışında eline geçen her türlü işe yarar malzeme ile bir şeyler yaratmaya çalışır.
  • Geçmiş, şimdiki ve gelecek zamana ilişkin değerlendirme yapabilir (Yavuzer Haluk, Çocuğunuzun İlk 6 Yılı, Remzi Kitabevi, İstanbul Şubat 2000, s.206-207)
  • Deneyerek, yanılarak sabır gerektiren oyunlar oynar.
  • Oyun kurallarına uyar. Eşyalarını arkadaşlarıyla paylaşmayı ve yardımlaşmayı öğrenebilir.

Ortak oyunda arkadaşları ile yarışır. (Yakar Fahri, Lale Girgök, Ya-Pa Yayınları, Gül Matbaası, İstanbul, 1983, s.80)

Duygusal Gelişimi 4 – 5 Yaş

DUYGUSAL GELİŞİM

  • Engellenirse inat edip direnebilir.
  • İlgi çekmek için dramatik gösterilerde bulunabilir.
  • Başkalarına yardım etmeyi sever.
  • Zaman zaman saldırgan davranışlarda bulunabilir.
  • Sevdiği kişileri paylaşmayabilir.
  • Hakkını savunabilir.
  • Duygularını ifade edip paylaşabilir. (Bumin Ayşin, 24-72 Aylıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.56-58)
  • Grup oyunlarından zevk alır.
  • Resimli kitaplardan hoşlanır. (Bilir Şule, Ana ve Çocuk Sağlığı, Alkım Kitapçılık Yayıncılık, 5. Basım, Ankara, 1995, s.143)
  • Yaptığı işin görülüp beğenilmesini ister.
  • Benlik kavramı iyice gelişmiştir.
  • Özdeşleşmek üzere seçtiği birey gibi hareket etmeye uğraş gösterir. (http://ww.ogretmenlersitesi.com,s.5-11)
  • Yakın geçmişteki olayları, olup bitenler arasında ilişki kurarak anlatabilir.
  • Nesneleri ismini söylediği nesneye dokunup nesne-sözcük arasında birebir eşleme yapabilir.
  • Genelde çok daha bağımsız ve oldukça inatçıdır, kendi isteğiyle hareket eder.
  • Uygunsuz sözlerden, ifadelerden ve argodan hoşlanır. (www.mynet.com çocuk gelişimi)
  • Uyumlu bir şekilde oynar ama hala bencildir.
  • Başka çocuklarla birlikte olmaktan hoşlanır.
  • Önceden kestirilemeyen ruh halleri vardır. (Sevimay Dilara, Okul Öncesi Çağı Çocuklarının Motor Performanslarının İncelenmesi, çocuk Gelişimi ve Eğitimi Programı / Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara 1986, s.13-14)
  • Daha özgür, mantıklı ve tertiplidir.
  • Daha eleştirir.
  • Başladığı işi bitirmek ister.
  • Çevresindeki ve ailedeki rolünün farkına varır.
  • Hayvanları ve daha küçük çocukları korur. (A Parent’s Manual, Child’s Body by the Diagram Group, Paddington Prees Ltd., New York & Landon, s.C21)
  • Değişken ve kaypaktır.
  • Kaba hayal gücüyle bir kaplumbağayı bir hortum şeklinde çizebildiği gibi, bir hortumu da file dönüştürebilir.
  • Resim yapmaya başlamadan önce kafasında belirgin bir şey vardır. Yaptığı şeyin içeriği mantıklıdır.
  • Kendi kendini kritik eder.
  • “Bir at resmi çizmek istiyorum, ama bilmiyorum” diyebilir.
  • Kendi kendine yeter, sosyaldir, kendinden emindir.
  • Şekilci ve uyumludur, rahat ve ciddidir, dikkatli ve kararlıdır, nazik bir dosttur. (Yavuzer Haluk, Çocuk Psikolojisi, Remzi Kitabevi, 19. Basım İstanbul, s.112-113)

Dil Gelişimi 4 – 5 Yaş

DİL GELİŞİMİ

  • Özellikleri belirtildiğinde vücudun kısımlarını gösterebilir.
  • Resimleri mantıklı bir şekilde açıklayabilir.
  • Tek başına 3-4 mısralık basit şarkıları söyleyebilir.
  • Düzgün ve tam cümleler kurabilir.
  • Geçmiş, şimdiki ve gelecek zamanlara doğru olarak kullanabilir.
  • 18 adet değişik nesne resminden 4 tanesinin ismini söyleyebilir.
  • Yakın zamanda yaşanmış olayları anlatıp, olaylar arasında ilişki kurabilir.
  • Ev adresini söyleyebilir.
  • Kaç yaşında olduğunu söyleyebilir.
  • Kelimelerin anlamlarını merak ederek ne olduğunu sorabilir.
  • Gerçekleri hayallerle karıştırarak hikayeler anlatabilir.
  • Artık konuşmalarında bebeksi konuşmalara yer vermez veya çok az konuşur. (Bumin Ayşin, 24-72 Aylıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.52-54)
  • Konuşması dilbilgisi kurallarına uyar ve tümüyle anlaşılabilir bir hale gelmiştir.
  • Uzun öyküleri dinler ve gerçekte var olanla düş ürününü zaman zman karıştırarak anlatır. (www.mynet.com.çocuk gelişimi)
  • Konuşurken “Yapar mıydınız?”, “Yapabilir misiniz?” gibi sözel ifadeleri kullanır.
  • Resimli ipucu olmadan bildiği hikayeleri anlatır.
  • Bir sesin yüksek mi alçak mı olduğunu söyler. (Bal Servet, Güven Nergis, Dil Gelişimi ve Eğitimi, Epsilon Yayıncılık, İstanbul 2000, s.149)
  • Ardarda söylenen üç işi yapar.
  • Dili kullanma yeteneği gelişmiştir.
  • 12 heceli bir cümleyi rahatlıkla tekrar edebilir. (Yakar Fahri, Lale Girgök, Ya-pa Yayınları, Gül Matbaası, İstanbul, 1983, s.79-80)

Bilişsel Gelişim 4 – 5 Yaş

BİLİŞSEL GELİŞİMİ

  • Özellikleri belirtildiğinde iki ve üç boyutlu nesneler seçebilir.
  • 4 seçenekten istenilen rengi seçebilir.
  • 6 rengi isimlendirebilir.
  • 6 rengi genelleyebilir.
  • 8 parçalı eşleştirme kartlarını seçip, düzenleyip eşleştirebilir.
  • Orijinal resim ile aynı resmin gölgesini eşleştirebilir.
  • Sayıları ezberleyebilir.
  • 1’den 5’e kadar olan nesneleri, dokunarak sayabilir.
  • 5’e kadar olan sayı kümelerini ve sayıları eşleştirebilir.
  • 6 adet bloğu büyüklük sırasına göre dizebilir.
  • Nesneleri görmeden dokunarak tanımlayabilir.
  • Yer ve mekan ilişkisi gösteren kelimeleri anlar ve eylem şeklinde gösterebilir.
  • Resimlerde gördüğü benzerlikleri farklılıkları ayırıp, gösterebilir.
  • Üç resmin bir özelliğe göre karşılaştırmasını yapabilir.
  • Bir özelliğe göre nesneleri gruplayabilir.
  • Zıt anlamlı kelimeleri anlayabilir. (Bumin Ayşin, 24-72 Aylıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılı, Ankara 1996, s.50-52-55)
  • Yakın geçmişteki olayları, olup bitenler arasında ilişki kurarak anlatabilir.
  • Nesneleri ismini söylediği nesneye dokunup nesne-sözcük arasında birebir eşleme yapabilir.
  • Şakalardan, fıkralardan zevk alır. (www.mynet.com.çocuk gelişimi)
  • Olaylarla zamanı birleştirmeye başlamıştır.
  • Sabah ve akşamı bilir.
  • Televizyonda izlediği dizinin zamanını hatırlamaya başlar.
  • Bilgi toplayıcı sorular sorar.
  • Eksik eşya resimlerini tamamlayabilir. (http://www.ogretmenlersitesi.com) s.5-11

Psikomotor Gelişimi 4 – 5 Yaş

PSİKOMOTOR GELİŞİM

  • Yerde duran nesneleri dizlerini bükmeden alabilir.
  • Tek ayağının üzerinde 8 sn durabilir.
  • Bir denge tahtası üzerinde yürüyebilir.
  • Parmak ucuna basarak koşabilir.
  • Tek yağışla sıçrama hareketi yapabilir.
  • Çift ayakla 30-50 cm ileri doğru atlayabilir.
  • Tek ayakla 10 kez ileri doğru sıçrayabilir.
  • İleri doğru adımlama yapabilir.
  • Kol ve bacaklarını birbiriyle zıt hareket ettirerek 8-10 metre ileri doğru koşablir.
  • Yardımsız 10 basamağı ayak değiştirerek çıkabilir.
  • 30 cm aralıklı basamakları olan duvar parmaklığına veya merdivene ayak değiştirerek tırmanabilir…
  • Ağaca tırmanabilir.
  • Bir oyuncağını çekerek keskin köşeleri dönebilir.
  • 5-3 metre kadar yengeç gibi yürüyebilir.
  • Ellerini kullanarak bir yere tutunup kendini yukarı doğru çene hizasında çekebilir.
  • Yerde yuvarlanan küçük boy topu (çap, 6 cm büyüklükteki) dirseklerini düz bir şekilde tutarak yakalayabilir.
  • Hareket halindeki büyük bir topu (çapı 20 cm büyüklükteki) ayağı ile durdurabilir.
  • 3-5 adet müzikli oyunlar oynayabilir.
  • Müziğe göre sekme, sıçrama hareketleri yapabilir. (Bumin Ayşin, 24-72 Aylıkken Neler Yapabilirim? Gelişim Basamaklarını Değerlendirme El Kitabı, Kök Yayıncılık, Ankara 1996, s.43-45-46-49)
  • Beden hareketlerini istediği gibi ustalıkla yönlendirebilir.
  • Merdivenlere ve ağaçlara tırmanabilir.
  • Topu atma, yakalama, zıplatma, tekmeyle vurma gibi becerileri içeren top oyunlarında ustalaşmıştır. (www.mynet.com.çocuk gelişimi)