Dil Gelişimi 1 – 2 Yaş

DİL GELİŞİMİ

  • 3-5 kelimeyi doğru söyleyebilir.
  • aya doğru anladığı ancak kullanamadığı kelime hazinesi 20 civarındadır.
  • Bazen 2, zaman zaman da 3 kelimelik cümleler kurar. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, Devlet Kitapları, Oğul Matbaacılık, 4. Basım, İstanbul 1992, s.62)
  • Neden-sonuç ilişkilerini önce kendisi sonra diğer insanlarla ilişkili olarak öğrenmektedir. (Dönmez Baykoç Necate, Abidoğlu Ülkü, Dinçer Çağlayan, Erdemir Nilay, Gümüşçü Şebnem, Okul Öncesi Dönemi Dil Gelişimi Etkinlikleri, sim Matbaacılık 2. Baskı, Ankara 1997)
  • Sık sık “Hayır” kelimesini kullanırlar.
  • 2-3 kelimelik cümleler kurabilir.
  • Ne, neden, nerede gibi sorular sorar. (www.ogretmenlersitesi.com)
  • Kişi ya da nesnelerin ne yaptıklarına ilişkin sözcükler kullanır.
  • Hayvanlar için çeşitli sesler yakıştırır.
  • Basit soruları (ne, neden) cevaplar.
  • 2 ya da 3 aşamalı emirleri anlar.
  • Büyük-küçük kavramlarını anlamaya başlar. (Ösusta Şeniz, Çoluk-Çocuk, Ekim 2001, kök Yayıncılık, Ankara, Sayı 7, s.30)
  • 2 ya da daha çok sözcüğü bir araya getirerek basit cümleler kurabilir.
  • Nesne ve insanların isimlerini sorar.
  • Oyun oynarken kendi kendine konuşur.
  • Çocuk şiirlerine ve şarkılarına eşlik eder.
  • Yaklaşık 50 sözcüğü kullanır ve pek çoğunu anlar.
  • İsim ve nesnelere ait hızla oluşan bir sözcük hazinesi oluşmaktadır.
  • Durmaksızın konuşurlar.
  • Kurduğu cümlelerin yapısı çocuksu özellikler taşır.
  • Ben, beni, sen gibi zamirleri doğru olarak kullanırlar.
  • Tuvalet gereksinimi haber verebilir. (www.okuloncesi.net)
  • Gösterilen resimdeki tanıdık nesnenin adını söyler.
  • Kendisiyle konuşan birinin son sözünü tekrarlar.
  • 10-20 kelime söyleyebilir.
  • İki sözcüklü ifadeler kullanabilir.
  • İlk kısa cümlelerini kurabilir.
  • Zamirleri kullanabilir.
  • Sözel oyunlar oynar.
  • Kendi kendine konuşur. (www.google.com)
  • Bir sesi, bir olayı belirtmek için ilk d efa kullanır.
  • 2 kelimeli ifadeler kullanır.
  • Kelime hazinesi artar.
  • Kelimelere yeni ekler getirerek daha karmaşık gramer kurallarına uygun yapılar kullanmaya başlar. (Cüceloğlu Doğan, İnsan ve Davranışı, Remzi Kitabevi, Eylül 1998, İstanbul, s.28)
  • İnişli çıkışlı seslerle iletişim kurar.
  • Selamlaşma ve vedalaşma için tutarlı sesler ve hareketler kullanır.
  • Kelimeleri onlara yakın seslerle taklit eder.
  • Ses vurguları gitgide olgunlaşır.
  • Çocuk artık 4-6 kelime söyleyebilir.
  • Sık sık duyduğu şarkıları söylemeye çalışır.
  • 25 kelime söyleyebilir.
  • İki kelimeli cümlelere geçer. (doktorhakan.hekim.net/osa/rs/psb.htm.0)
  • Bazıları çok konuşur bazılarıysa hiç konuşmazlar.
  • Gündelik eşyaların isimlerini bilir.
  • Konuşması %60 anlaşılır hale gelir. (John Pearce, çocuklarda Büyüme ve Gelişme, Doruk Yayın, Ankara 1997, s.11)

Duygusal Gelişimi 1 – 2 Yaş

DUYGUSAL GELİŞİMİ

  • Öz yönelim çok güçlüdür.
  • Sevdiği kişi ve nesneleri paylaşmaktan hoşlanmaz.
  • Mutluluk ve haz duygularını yoğun biçimde belli eder.
  • Utanma, korku, öfke, kıskanma duyguları vardır (Oğuzkan Şükran, Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, Devlet Kitapları, Oğul Matbaacılık, 4. Basım, İstanbul 1992, s.67).
  • Oyuncaklarını ve sevdiklerinin ilgisini paylaşmak istemezler.
  • Mutlu ya da mutsuz oldukları yüzlerinden bellidir.
  • Tek başlarına oynarlar.
  • Resimli kitaplara bakmaktan çok hoşlanırlar.
  • Aynada kendisini görünce sevinir.
  • Heyecanlandığında, herhangi bir şeye büyük istek olduğunda kekeler.
  • Sorduğu sorulara kısa ve basit yanıtlar beklemektedir.
  • Aşırı duygulanma yorgunluk ya da korku durumunda anne-babaya sıkıca sarılır.
  • İsteklerinin anında yerine getirilmesini ister.
  • Engellendiğinde öfke nöbetleri geçirir.
  • Çocuk yavaş yavax diğer kimselere anneye olduğu kadar olmasa da bağlılık gösterir. Annesine ya da kendisiyle ilgilenen kişiye bağlanabilir ve onsuz kaldığında büyük üzüntü duyar.
  • Tanıdıklarına sevgi gösterir ve yaklaşır.
  • Tuvalet ihtiyacını genel huzursuzluğuyla belirtir.
  • Kendi kendine oynamaktan hoşlanır ama bir tanıdığının yakınında olmayı sever ve ister. (Yavuzer Haluk, Çocuğunuzun İlk 6 yılı, Remzi Kitabevi, İstanbul, s.125)
  • Büyük parçaları istif etmekten nesneleri çekmekten ve kutuları doldurup boşaltmaktan çok hoşlanırlar.
  • Saçlarının yıkanmasından hiç hoşlanmazlar.
  • Çoğunlukla öfkelidirler ve bunu göstermek için birçok yol denerler.
  • Anneleriyle yakın temasta olmaktan hoşlanırlar, bazıları ise uzak kalıp kovalamaca oynamayı tercih eder.
  • Yetişkinler onlara tepki göstermedikçe ağlamaya, sızlamaya ve bu tür hareketler yapmaya devam ederler.
  • Tırmanma kaslarını geliştirmek için büyüklerin güvenli bir ortam hazırlamasına ihtiyaç
  • Suyla oynamaktan hoşlanırlar. (Clarke Illsey Jean, Çocuk Bakımı ve Eğitimi 1, Doğumdan 5 Yaşına Kadar, Papirüs Yayıncılık, İstanbul, Haziran 1998, s.303)
  • Amaçlı olarak muhalefet yapar ve sevgi gösterir.
  • Hayali oyunlardan hoşlanır. (Pearce John, Çocuklarda Büyüme ve Gelişme, doruk Yayınları, 1997, Ankara, s.89.
  • Reddedildiğinde, istediği bir şey yapılmadığında elindeki oyuncağı fırlatır. (Tüzün Ümran, Çocuk ve Ergen Psikolojisi, İ.Ü, s.42)

Bilişsel Gelişim 1 – 2 Yaş

BİLİŞSEL GELİŞİM

  • İlgi alanına dikkat toplama süresi artar.
  • Nesneyi son kaybolduğu yerden arar.
  • Bazı nesneleri ya da canlıları resimlerden tanır, gösterir.
  • Yeni etkinlikler dener.
  • Yapılması istenen basit istekleri yapar. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, Devlet Kitapları 4. Basım, Oğul Matbaacılık, İstanbul 1992, s.64)
  • Aynı büyüklükteki diğer bardaklarında bardak olduğunu fark eder ve uygun şekilde kullanır.
  • Çevresinde daha serbest hareket eder, bildiği nesnelerle yeni hareketleri, yeni nesnelerle eski hareketleri dener. (Dönmez B. Necati, Abidoğlu Ülkü, dinçer Çağlayan, Erdemir Nilay, Gümüşçü Şebnem, O. Ö. Dönemde Dil Gelişimi Etkinlikleri, 2. Baskı, Sim Matbaacılık, Ankara 1997, s.54-57)
  • Dikkat süreleri 2-2,5 dakika arasındadır.
  • 2,5 dakika süren kısa hikayeler okunabilir.
  • Vücudundaki organları gösterebilir.
  • Yeni etkinlikler denir, beceremeyince önce ustalaştığı benzer bir davranışı tekrarlayarak çözüm arar.
  • Dışkı kontrolünü kafasında oluşturabilmektedir. (www.ogretmenlersitesi.com)
  • Düşünce süreçleri gelişmektedir ama hala sistematiklik kazanamamıştır
  • Dikkat süreleri sınırlıdır.
  • Sorulan basit sorular yanıt verebilir. (www.okuloncesi.net)
  • Şekilleri uygun deliklere yerleştirebilir.
  • İki farkıl nesne arasından istenileni seçebilir.
  • Gösterilen resimdeki tanıdık nesnenin adını söyler. (www.google.com)
  • Öğrendiği, biriktirdiği duygular, alılar anlam kazanmaya başlar.
  • Basit emirleri anlar.
  • Vücudunun kısımlarını gösterebilir.
  • Aynadaki görüntüsünü tutamayınca öğrenmek için yetişkine bakar.
  • Yasaklanan bir şeyi yapmayabilir.
  • Yerleri değiştirilen iki kutu arasında bisküviyi arar. (Okul Öncesi Eğitim Kurumları, Anaokulu El Rehberi Kitabı)
  • Gözünün önünde saklanan oyuncakları hızla bulur.
  • Oyuncakları ağzına götürmez.
  • Nesnelerin yerlerini unutmaz, nerede olması gerektiğini bilir. (Yavuzer Haluk, Çocuğunuzun İlk 6 Yılı, Remzi Kitabevi, İstanbul, s.121)
  • İstediklerini parmakla gösterir.
  • Bedenin 5 ayrı parçasını gösterebilir. (Prof. Dr. Yörükoğlu Atalay, çocuk ve Ruh Sağlığı, Özgür Yayıncılık, 23. Basım, Aralık 1998, İstanbul, s.35)
  • Bir işi yaparak öğrenirler.
  • Yaptıkları işin sonucunu tahmin edemezler.
  • “Yemekten sonra”nın ne demek olduğunu anlayabilirler.
  • Aynı hikayeleri ve şarkıları tekrar tekrar dinleyerek hafızalarını geliştirebilirler. (Charke Illsey Jean, Çocuk Bakımı ve Eğitimi 1, Doğumdan 5 Yaşına Kadar, Papirüs Yayıncılık, İstanbul, Haziran 1998, s.302)

Sosyal Gelişimi 1 – 2 Yaş

SOSYAL GELİŞİMİ

  • Diğer çocuklara ilgi artar.
  • Diğer çocuklarla birlikte olmak ister.
  • Yan yana sürdürülen paralel oyunlar gözlenir. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Dil Gelişimi Okul Öncesi Eğitimi, Devlet Kitapları, 4. Basım, Oğul Matbaacılık, İstanbul, 1992, s.64)
  • Genellikle tek başına oynar.
  • Kendisini ve çevresini gözleriyle, elleriyle, bedeniyle tanımaya çalışır.
  • Çevresiyle fala iletişim kurmaz. (Sukan Zafer, Okul Öncesi Etkinlikleri Kitabı, MEB Devlet kitapları, 2. Basım, MEB Basımevi, İstanbul, 1993, s.9)
  • Çok cesaretlidirler.
  • Dikkat süreleri 2-5 dakika arasındadır.
  • Aynada kendi görüntülerini görmekten çok hoşlanırlar.
  • Gördüğü bir olayı taklit yoluyla ortaya koyabilir.
  • Diğer çocuklara ilgi artar. (www.ogretmenlersitesi.com)
  • Evin içinde annesinin peşinde dolaşır ve eve ilişkin etkinlikleri oyunları aracılığıyla taklit eder.
  • Sahip olduğu şeyleri
  • Rol ağırlıklı dramatik oyunlar oynar. (www.okulöncesi.net)
  • Sözel oyunlar oynar.
  • Ev işlerini taklit eder.
  • Karşılıklı oyunlar oynar. (www.google.com)
  • Çocuk yavaş yavaş diğer kimselere anneye olduğu kadar olmasa da bağlılık gösterir.
  • Taklit ederek süngeri sıkar.
  • İki tokmakla taklit ederek davul çalar.
  • Tuvalet kontrolüne geçebilir. (Okul Öncesi Eğitim Kurumları Ana, El Rehberi)
  • Bebek artık sohbetten zevk alıyordur.
  • Diğer bir kişiye eşya veya oyuncak vermekten hoşlanır.
  • Kelimeleri onlara yakın seslerle taklit eder. Şu için “u” gibi.
  • Başarılı bir taklitçidir. (doktorhakan.hekim.net/ose/rs/psb.hzm/)
  • 1 yaşından itibaren çocuk, boşlukların içine uygun şekilleriatmayı, çeşitli legoları kuleler yapmayı öğrenir.
  • Annesine ya da kendisiyle ilgilenen birisine bağlanabilir.
  • Giydirilirken yardımcı olur.
  • Çoğu kez kendiliğinden bazen taklit ederek kaşığı fincanın içinde karıştırarak tıngırdatır.
  • Ses çıkaran nesneleri dikkatle dinler ve yani sesleri çıkarabilmek için uygun davranışı yineler.
  • İstendiğinde oyuncakları yetişkine uzatır.
  • Gittikçe gelişin kavrama yetisi ile olanca canlılığıyla çevreyi inceler.
  • Basit günlük etkinliklerden bazılarını kendince taklit eder. (Yavuzer Haluk, Çocuğunuzun İlk 6 Yılı, Remzi Kitabevi, İstanbul, 11. Basım, s.124)
  • Çevreyi güldüren davranışlarını yineler.
  • Tuvaletini tutmaya başlamıştır.
  • Yemek ve su ister. (Prof. Dr. Yörükoğlu Atalay, Çocuk ve Ruh Sağlığı, 23. Basım, Aralık 1998, İstanbul, Özgür Yayın, s.35)
  • Konuları sınırları kontrol ederler.
  • Bazen bağımsız olurlar.
  • Genel sınıflandırmayı öğrenmeye çalışırlar. (Clharke Illsey Jean, Çocuk Bakımı ve Eğitimi 1., Doğumdan 5 Yaşına Kadar, papirüs Yayıncılık, 2. Basım, İstanbul, 1998, s.212)
  • Daha inatçı ve iddiacı olurlar.
  • Şarkılardan ve kendisine bir şey okunmasından hoşlanır.
  • Diğer çocukların oyunlarını izler, nadiren katılır. (John Pearce, Çocuklarda Büyüme ve Gelişme, Doruk Yayın, Aralık 1957, s.10)

Psikomotor Gelişimi 1- 2 Yaş

PSİKOMOTOR GELİŞİMİ

  • Yardımsız yürüyebilir, merdivenleri bütün vücudunu kullanarak tırmanabilir.
  • Merdivenleri, arkasını dönerek ve adımlarını her basamakta diğerinin yanına getirerek inebilir.
  • Topla oynar, atmaya çalışır.
  • İki küpü üstüste koyabilir.
  • Kalem tutabilir, karalama yapabilir.
  • Sandalyeye rahatlıkla oturabilir.
  • Koşabilir ancak ani dönüşlerde dengesini kaybeder.
  • Araç kullanarak ulaşmak istediği nesneyi yakalayabilir.
  • Tekerlekli arabayı çekebilir.
  • Topa tekme vurabilir.
  • Kağıdı katlamaya çalışır. (Oğuzkan Şükran, Oral Güler, Okul Öncesi Eğitimi, devlet Kitapları, Oğul Matbaacılık, 4. Basım, İstanbul 1992, s.65)
  • Kutuların içine şekilleri yerleştirir.
  • Şiir dinler ve parmak oyunları oynayabilir.
  • Elinden tutulduğunda merdivenleri inip çıkabilir.
  • Kaşığı doğru tutar ve ağızına götürebilir.
  • Vücudundaki organları gösterebilir.
  • Oyuncakları bir sepete koyabilir.
  • Kitap sayfalarını 3’er, 5’er çevirebilir.
  • Tahta küpleri kutudaki yerlerine yerleştirir.
  • Dışkılama kontrolü gelişmektedir. (www.öğretmenlersitesi.com)
  • Ayağının tümünü kullanarak sağlam adımlara güvenlik içinde başarı kolaylıkla durup yeniden koşmaya başlayabilir.
  • Alçak bir basamaktan aşağı atlayabilir.
  • Dengesini kaybetmeden çömelebilir ve ellerini kullanmadan yeniden ayağa kalkabilir.
  • Mobilyaların üzerine çıkıp yeniden aşağı inebilir.
  • Büyük bir topa tekmeyle vurmaya çalıştığında topun üstüne yürür.
  • İki tekerlekli bisiklete oturabilir ama pedalları çeviremez.
  • Çocuk bahçesinde bulunan bazı kolay aletlere tırmanabilir.
  • Bazı oyuncakları kolaylıkla itip çekebilir.
  • Aldığı nesneleri yerine koyabilir.
  • Küçük şekerlerin paketlerini büyük bir beceriyle açabilir.
  • Tahta küplerde altılı, sekizli kuleler yapar.
  • Kalemi başparmağı ve iki parmağını kullanarak ucuna yakın bir yerden tutar.
  • Kendiliğinden hem dairesel hem de ileri geri karalamalar yapar.
  • Sayfaları tek tek çevirebilir.
  • Güçlük çekmeden bardağı eline alır. İçer ve yeniden yerine koyabilir.
  • Şapkasını ve ayakkabısını giyebilir.
  • Evin içinde annesinin peşinde dolaşır ve eve ilişkin etkinlikleri oyunları aracılığıyla taklit eder.
  • Son derece canlı etkindir, yerinde duramaz, sürekli hareket eder, engellendiğinde karşı çıkar. (www.okulöncesi.net)
  • Ayağa kalkmak için eşyayı çekebilir.
  • Merdivenleri tırmanabilir.
  • Tek başına yürüyebilir. (Yavuzer Haluk; Çocuk Psikolojisi, Remzi Kitabevi, 19. Basım, Mayıs 2000, s.68)
  • Oyuncağı çekerek ileri-geri yürür.
  • Elinden tutarak basamak çıkabilir.
  • Yardımla giysilerini çıkarabilir.
  • Merdiven inip çıkabilir.
  • Küçük nesneleri dar ağızlı bir kaba atar ve çıkarır.
  • Kazabilir, zıplayabilir.
  • Kapıları kapatabilir.
  • Topu karşısındakine havadan fırlatabilir.
  • Kitap sayfalarını kontrollü olarak çevirebilir.
  • Kalem tutarak karalama yapar. (www.google.com)
  • Eşyaya tutunarak ayağa kalkar.
  • Merdiven basamaklarına tırmanabilir.
  • Tek başına ayakta durabilir.
  • Kendi başına yürüyebilir.
  • Değnekleri birbirine sürter, vurur dinler.
  • Yardımsız ayakta durabilir, elinden tutulursa yürüyebilir.
  • Yardım ile yürürken bir şey tutar.
  • Topu yuvarlayarak atıp-tutma oyunu oynar.
  • Boş kutuları üst üste koyar.
  • Aynada gösterilen bisküviye el uzatır.
  • Hareketli oyuncakları gözler ile izler.
  • Bağımsız yürür.
  • Kaslar gelişmiştir, dengeli bir şekilde yürüyebilir. (Okul Öncesi Eğitim Kurumları Ana, El Rehberi Kitabı)
  • 1 yaşından itibaren çocuk, boşlukların içine uygun şekilleri atmayı, çeşitli legoları dizerek kuleler yapmayı öğrenir.
  • Giydirilirken yardımcı olur.
  • İstendiğinde oyuncakları yetişkine uzatır.
  • “El çırpma” oyunu oynayabilir, “güle güle” anlamında el sallayabilir.
  • Kaşığı tutar, yemeği dökmeden ağzına götürür.
  • Bardağı, iki eliyle kavrar, pek fazla dökmeden su içebilir. Suyunu içtikten sonra bardağı yetişkine geri verir. (Haluk Yavuzer, çocuğunuzun İlk 6 yılı, remzi Kitabevi İstanbul, 11. Basım, s.91)
  • Elinde iki küp varken bir üçüncüsünü alabilir.
  • Fincana kaşıkla vurma hareketini yineler.
  • Bir şişe içine boncuk koyabilir.
  • Yürür, sendeleyerek koşar.
  • Sandalyeye çıkıp oturabilir.
  • Beş küple bir kule yapar.
  • Küpleri yan yana sıralayıp tren yapar. (Prof. Dr. Yörükoğlu Atalay, Çocuk ve Ruh Sağlığı, Özgür Yayın 23. Basım, Aralık 1998 İstanbul, s.35)
  • Durmaksızın hareket halindedir.
  • Tutma becerileri en gelişmediği için her şeyi döküp saçabilirler ve bunları, temizlemeye yardımcı olabilirler. (Clarke Illysey Jean, Çocuk Bakımı ve Eğitimi 1, Doğumdan 5 Yaşına Kadar, Papirüs Yayıncılık İstanbul, Haziran 1998, 2. Basım, s.213)
  • Oyuncaklarını beraberinde taşır.
  • İhtiyacını bildirmek için vücut hareketini kullanır.
  • Kendi soyunabilir, ancak giyinirken yardıma ihtiyacı vardır. (John Pearce, Çocuklarda büyüme ve Gelişme, Doruk Yayın, 1957, Ankara, s.10)
  • Çoraplarını uçlarından çekerek çıkarır.
  • Ayakkabı bağcıklarını çekerek çözer.
  • Halkaları çubuğa geçirir. (Güven Nergis, Çoluk Çocuk Dergisi, Kök Yayıncılık Ankara, Nisan 2001, s.13)